Η Πρωτοβουλία Ενάντια στην Εξόρυξη Χρυσού στην Κύπρο δημοσιεύει το ακόλουθο κείμενο, με τη συνυπογραφή του Κινήματος Αμεσοδημοκρατίας. Ως Κίνημα, συμμετέχουμε στην Πρωτοβουλία και στηρίζουμε πλήρως την προσπάθεια αντίδρασης και αντίστασης στα σχέδια του κέρδους ενάντια στο περιβάλλον και την ποιότητα ζωής του λαού στον Μαθιάτη και την Κύπρο γενικότερα.
Πρωτοβουλία Ενάντια στην Εξόρυξη Χρυσού στην Κύπρο
Ομάδες και άτομα έχουμε δημιουργήσει αυτή την πρωτοβουλία όταν μάθαμε ότι η Hellenic
Copper Mines (HCM) σκοπεύει να ξεκινήσει την εξόρυξη χρυσού στην Κύπρο.
Η διαδικασία της εξόρυξης θα γίνει στο μεταλλείο της Φουκάσας στη Σκουριώτισσα. Καταρχήν
θα χρησιμοποιηθούν τα ήδη εξορυγμένα μεταλλεύματα που βρίσκονται στο ίδιο το μεταλλείο
της Φουκάσας, κι έπειτα η εταιρεία έχει ζητήσει άδεια για να εξορύξει και τον χρυσό που
βρίσκεται στα ήδη εξορυγμένα μεταλλεύματα στο μεταλλείο Στρογγυλό στο Μαθιάτη.
Διαβάζοντας την έκθεση για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που έχει καταθέσει η εταιρία στο
Τμήμα Περιβάλλοντος, φαίνεται ότι η εταιρία θέλει να προχωρήσει και στην εξόρυξη χρυσού
από άλλα μεταλλεία. Για την εξόρυξη του χρυσού η εταιρία θα χρησιμοποιήσει κυάνιο. Η
περιεκτικότητα του χρυσού στα απόβλητα αυτά είναι πολύ μικρή (μόλις 0.8γραμμάρια στο κιλό)
οπότε η ποσότητα κυανίου που θα χρησιμοποιήσει θα είναι μεγάλη. Το κυάνιο θα μεταφέρεται με
το νερό της βροχής, τον αέρα και τη σκόνη στις γύρω περιοχές αλλά και στα υπόγεια νερά.
Ήδη στο Μαθιάτη έχει φτιαχτεί μια επιτροπή κατοίκων που τάσσεται ενάντια στην εξόρυξη και
την επαναλειτουργία του μεταλλείου του Στρογγυλού.
Όμως όσο η HCM θα επεξεργάζεται απόβλητα με χρήση κυανίου στη Σκουριώτισσα, τόσο θα
ψάχνει για νέα μεταλλεία να εκμεταλλευτεί. Για αυτό το λόγο χρειαζόμαστε να σταματήσουμε
την εξόρυξη στην πηγή – στη Σκουριώτισσα.
Διαβάστε παρακάτω τους λόγους για τους οποίους εναντιωνόμαστε στην εξόρυξη, κι αν
συμφωνείτε θα θέλαμε πολύ να στηρίξετε αυτό τον αγώνα, συνυπογράφοντας, συμμετέχοντας
στην πρωτοβουλία.
Είμαστε ενάντια στην εξόρυξη χρυσού στην Κύπρο επειδή:
Για την εξόρυξη θα χρησιμοποιηθεί κυάνιο, το οποίο είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα δηλητήρια.
Στους παγκόσμιους πολέμους χρησιμοποιούνταν σαν χημικό όπλο.
Σε πολλές χώρες του κόσμου έχουν σημειωθεί ατυχήματα, όπου κυάνιο από τα μεταλλεία έχει
διοχετευτεί στα υπόγεια και στα επιφανειακά ύδατα, με αποτέλεσμα να προκληθούν τεράστιες
περιβαλλοντικές καταστροφές και να απειληθούν ακόμη και ανθρώπινες ζωές. Λόγω αυτών των
ατυχημάτων, το Ευρωκοινοβούλιο έχει ψηφίσει την απαγόρευση της χρήσης κυανίου στη
μεταλλευτική βιομηχανία.
Από το μεταλλείο της Σκουριώτισσας ήδη διαρρέουν όξυνα νερά από τους σορούς. Από μόνο του
αυτό το γεγονός μας γεμίζει υποψίες ότι η 100% ανακύκλωση των υγρών αποβλήτων που
γράφει στην τωρινή έκθεση η εταιρία δεν θα υλοποιηθεί και ότι αν ξεκινήσει η εξόρυξη χρυσού
θα υπάρχουν διαρροές που θα περιέχουν κυάνιο.
Ήδη έχουμε στην Κύπρο δύο περιοχές μολυσμένες με κυάνιο, στο Μιτσερό και στο Ξερό, στη
Λέυκα, όπου επειδή οι εταιρίες δεν πήραν κανένα μέτρο αποκατάστασης της περιοχής, έχουν
προκαλέσει τεράστια μόλυνση στα νερά και στο έδαφος. Στο Μιτσερό, δραστηριοποιούνταν
μέχρι το 1982 η HCM.
Η εταιρία υποστηρίζει ότι θα χρησιμοποιήσει 100 τόνους κυάνιο τον χρόνο για την εξόρυξη 240
κιλών χρυσού. Σύμφωνα όμως με μελέτες, η ποσότητα του κυανίου που θα χρειαστεί να
χρησιμοποιήσει, ίσως να πολλαπλασιαστεί, αφού η συγκέντρωση του χρυσού στα μεταλλεύματα
είναι λιγότερη από 1gr/tn (0.8gr/tn). Για τέτοια συγκέντρωση, μπορεί να χρειαστεί ακόμη και 1
τόνος (1000 κιλά) για την εξόρυξη ενός κιλού χρυσού.
Για να εξορύξει τα κιλά που έχει βάλει σαν στόχο, η εταιρία έχει σκοπό να μισθώσει πέρα από
τον χώρο της Σκουριώτισσας, παλιά μεταλλεία όπως αυτό του Μαθιάτη, στο οποίο, με την
επαναλειτουργία του, θα ξεριζωθούν χιλιάδες πεύκα, και θα καταστραφούν αρχαίες γαλαρίες,
που είναι προτεινόμενο μνημείο από την UNESCO.
Την τελευταία φορά που παράχθηκε στην Κύπρο η ποσότητα χρυσού και ασημιού που ισχυρίζεται
η εταιρία ότι θα παράγει σήμερα, ήταν το 1942, όταν λειτουργούσαν 13 μεταλλεία στην Κύπρο,
από τα οποία συγκεντρώνονταν εμπλουτισμένα μεταλλεύματα και ιζήματα. Όταν το 1980-82 η
ίδια εταιρία εκμεταλλεύονταν μεταλλεύματα μόνο από τη Σκουριώτισσα και τη Σιά, με τις ίδιες
μεθόδους εκχύλισης σε κυάνιο, η παραγωγή ήταν η μισή. Το 2011 εκδόθηκαν 55 άδειες
επισκόπησης για χρυσό στην Κύπρο, ενώ το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης έχει καταγράψει 25
εγκαταλελειμμένα μεταλλεία και αποφάσισε να προχωρήσει στην αποκατάστασή τους με την
αξιοποίηση των μεταλλευμάτων. Συνεπώς, κι αφού ήδη η εταιρία έχει κάνει το βήμα να ζητήσει
το μεταλλείο του Μαθιάτη, αν ξεκινήσει την εξόρυξη μπορεί να ανοίξει κι άλλα, τα οποία όμως
θα καταστρέψουν σημαντικούς άλλους τομείς της οικονομίας, το περιβάλλον και την υγεία μας.
Μέσα από την εξόρυξη χρυσού απελευθερώνονται στο περιβάλλον, στα νερά, στο έδαφος και
τον αέρα, επικίνδυνα στοιχεία όπως ο υδράργυρος, το αρσενικό, ο μόλυβδος, το βάριο κ.α, τα
οποία, στην ελεύθερη τους μορφή, μπορούν να αποβούν θανατηφόρα.
Γύρω από το μεταλλείο της Σκουριώτισσας έχουν αναπτυχθεί βιολογικές καλλιέργειες. Με την
μέχρι σήμερα λειτουργία του, το μεταλλείο δεν έχει επηρεάσει τις καλλιέργειες αυτές, όμως αν
επεκταθεί η λειτουργία του και χρησιμοποιηθεί κυάνιο, το οποίο μπορεί να μεταφερθεί στις
καλλιέργειες με τον αέρα, με την σκόνη και με τα υπόγεια ύδατα, τότε ένα κομμάτι της
οικονομίας το οποίο είναι αναπτυσσόμενο, έχει δώσει πολλές θέσεις εργασίας και έχει δώσει
νέα ζωή στα χωριά, θα καταστραφεί.
Η σκόνη που θα παράγεται από την εξόρυξη θα είναι τοξική και θα επιβαρύνει σπίτια, σχολεία
και καλλιέργειες, όχι μόνο γύρω από τις εξορύξεις. Το ξηρό κλίμα της Κύπρου, ιδιαίτερα κατά
τους καλοκαιρινούς μήνες, ευνοεί την αργή καθίζηση των σωματιδίων σκόνης, αυξάνοντας την
πιθανότητα μεταφοράς τους από ανέμους. Η έκταση στην οποία μπορεί να μεταφερθεί η σκόνη
ανέρχεται σε πολλά χιλιόμετρα και δεν είναι καθόλου δύσκολο να φτάσει στα Κατύδατα που
είναι 1,5 χλμ μακριά, ή στην Λινού και Φλάσου που είναι περίπου 3 χλμ μακριά, ή στη Μόρφου
που είναι 6 χλμ μακριά. Παρόλες τις μετρήσεις της εταιρίας, το γεγόνος ότι η ίδια η εταιρία
παραδέχεται ότι δεν υπάρχουν ελάχιστες ασφαλείς τιμές για την πιτούσα σκόνη σε κάποια
νομοθεσία, το πόση σκόνη θα παράγεται μας ανησυχεί.
Αυτό θα επηρεάσει όχι μόνο τις καλλιέργειες αλλά και τον τουρισμό. Κανένας τουρίστας δεν
θέλει να πάει διακοπές δίπλα σε ένα μεταλλείο.
Τα μεταλλεία ανοιχτού τύπου αυξάνουν την θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Ήδη επιστήμονες
έχουν βρει ότι το 2050 στην Κύπρο θα αυξηθεί η μέση θερμοκρασία κατά 4 βαθμούς Κελσίου,
ενώ το καλοκαίρι υπολογίζεται να έχουμε αύξηση 4-6 βαθμούς Κελσίου, λόγω της γενικής
υπερθέρμανσης του πλανήτη. Αυτή η διαδικασία θα επιταχυνθεί και μπορεί και να επιδεινωθεί
όσο επεκτείνεται η μεταλλευτική δραστηριότητα.
Η εξόρυξη και επεξεργασία χρυσού είναι ενάντια σε κάθε λογική αειφόρας ανάπτυξης, αφού για
την εξόρυξη ενός κιλού χρυσού χρειάζονται μέχρι και 1000 κιλά κυάνιο, 40.000 kWh ενέργειας,
477.000 λίτρα νερού και εκπέμπονται 11,5 τόνοι διοξειδίου του άνθρακα, σύμφωνα με μελέτες.
Στην συγκεκριμένη εξόρυξη, η εταιρία δεν αναφέρει πόση ενέργεια θα χρησιμοποιήσει, ούτε
πόσο διοξείδιο του άνθρακα θα παράξει, ενώ για το νερό λέει ότι θα χρησιμοποιήσει μέχρι και
1000 κυβικά μέτρα νερού, που αντιστοιχεί σε 1 εκατ λίτρα νερού για κάθε κιλό χρυσού!Ήδη η
περιοχή της Σκουριώτισσας έχει μεγάλο πρόβλημα νερού, όπως έχει και όλη η Κύπρος! Το να
χρησιμοποιηθούν 1 εκατ λίτρα νερού για κάθε κιλό χρυσού είναι εγκληματικό!
Η εξόρυξη χρυσού δεν είναι απαραίτητη αυτή τη στιγμή για την κοινωνία. Από τους 170.000
τόνους χρυσού του παγκόσμιου αποθέματος που έχει εξορυχθεί, το 50% είναι κοσμήματα, 19%
σε ιδιωτικές επενδύσεις, 17% σε κρατικά αποθέματα και μόνο 12% χρησιμοποιείται στην
τεχνολογία που ωφελεί το σύνολο της κοινωνίας! Η εξόρυξη επιβαρύνει το περιβάλλον και την
υγεία μας ενώ προσφέρει κέρδη σε λίγες επιχειρήσεις.
Το ευρωκοινοβούλιο ψήφισε με μαζική πλειοψηφία υπέρ της απαγόρευσης χρήσης κυανίου στην
μεταλλευτική βιομηχανία. Ουγγαρία, Σλοβακία απαγόρευσαν τη χρήση κυανίου στις χώρες
τους.
Εμείς θα το δεχτούμε; Όχι!
Για όλους αυτούς τους λόγους απαιτούμε:
· την ανάκληση των αδειών που έχουν δοθεί μέχρι στιγμής για την εξόρυξη χρυσού
· την προστασία των δασών και των αρχαιολογικών μνημείων
· την αποκατάσταση των μολυσμένων περιοχών
· κίνητρα για την ανάπτυξη άλλων τομέων της οικονομίας φιλικών προς το περιβάλλον όπως
οι βιολογικές καλλιέργειες και ο οικοτουρισμός
· κίνητρα για την ανακύκλωση συσκευών (κινητά, υπολογιστές, κτλ) έτσι ώστε να
ανακυκλώνεται η ήδη εξορυγμένη ποσότητα χρυσού.
Οι οργανώσεις που συνυπογράφουν, συμμετέχουν και στηρίζουν την Πρωτοβουλία μέχρι στιγμής
είναι:
Ομάδα προστασίας Ιστορικού και Περιβαλλοντικού πλούτου κοινότητας Μαθιάτη
Ομάδα Πρωτοβουλίας κατοίκων Δρομολαξιάς – Μενεού
Ομάδα Επηρεαζόμενων από την επαναλειτουργία του αρχαίου μεταλλείου του Στρογγυλού στο
Μαθιάτη
Ανάκυκλος Περιβαλλοντική
ΚΙΝΑΜΕ – Κίνημα Αμεσοδημοκρατίας
ΝΕΔΑ - Νέα Διεθνιστική Αριστερά
Κίνημα Ζωής Κύπρου
Σύνδεσμος Περιβάλλοντος και Προώθησης της Λεύκας
